Het probleem is niet van jou | Over kritiek, zelfbeeld en innerlijke rust
Het probleem is niet van jou
Mijn zoon stuurde me een filmpje. Een voetbalcoach, een groep jongens van negen, tien jaar. Geen groot stadion, geen camera’s. Gewoon een veld, een stem en aandacht.
De coach zegt tegen hen:
“Als ik tegen je zeg: You’re rubbish at football, wie heeft dan een probleem?”
De jongens antwoorden zonder aarzeling: “Jij.”
Hij gaat verder.
“Als ik zeg dat je haar er belachelijk uitziet, wie heeft dan een probleem?”
Weer hetzelfde antwoord.
En dan nog één.
“Als iemand zegt: Nobody likes you, wie heeft dan een probleem?”
Opnieuw klinkt het helder: “Jij.”
En dan zegt hij iets wat alles kantelt.
Het moment waarop je het overneemt
“Zolang het van mij blijft, is het mijn probleem. Maar op het moment dat jij het gelooft, op het moment dat jij denkt: misschien ben ik inderdaad slecht, dan wordt het jouw probleem. En dan ga je ernaar leven.”
Dat is het kantelpunt. Niet wat er gezegd wordt, maar wat jij ermee doet.
Negativiteit zegt iets over de zender
De coach zegt het zo helder. Wanneer iemand iets negatiefs, onaardigs of neerhalends over jou zegt, dan zegt dat iets over hén. Over hun stemming, hun pijn, hun onmacht, hun eigen worsteling. Zij hebben het probleem. Zij hebben hulp nodig, niet jij.
Dat betekent niet dat het je niets mág doen. Maar wel dat je het niet hoeft te dragen.
Laat hun energie niet jouw ruimte vullen
Hij waarschuwt de jongens ook voor iets anders. In het leven gaan mensen proberen je naar beneden te trekken. Dat gebeurt. Maar je mag nooit toestaan dat hun negatieve energie jou opslokt.
En hoe herkenbaar is dit. Op je werk, in je familie, in relaties, online. In kleine opmerkingen die blijven hangen. Niet omdat ze waar zijn, maar omdat ze blijven echoën.
En dan draait hij het om
De coach stopt niet bij beschermen. Hij draait het om en kijkt de andere kant op.
Als jij merkt dat jíj degene bent die negatief is tegen een ander, die zegt: jij bent slecht, jij bent niks, dan heb jij het probleem. Dan is het tijd om in te checken bij jezelf. Ben ik moe, gefrustreerd, overprikkeld? Waarom gooi ik mijn slechte bui bij iemand anders neer?
Dat is volwassen verantwoordelijkheid. En dat leert hij deze jongens al.
Wat je hieruit mag meenemen
Niet alles wat naar je wordt gegooid, hoef je op te rapen. Niet elke mening hoeft jouw waarheid te worden. Soms is de krachtigste beweging niet verdedigen, niet uitleggen, niet terugvechten, maar herkennen: dit is niet van mij.
En dat geldt net zo goed andersom. Als jij merkt dat je scherp wordt, hard of kleinerend, dan is dat geen reden voor schaamte, maar een uitnodiging tot eerlijk kijken. Wat speelt er in mij?
Altijd dit onthouden
Het probleem zit niet in wie jij bent. Het zit in wat iemand anders bij jou probeert neer te leggen. En jij mag kiezen of je het oppakt of laat liggen.
Je hoeft het niet over te nemen
Dit geldt niet alleen op een voetbalveld. Het gebeurt op je werk, in relaties, in families, op reis. In gesprekken die blijven hangen.
Iemand zegt iets en je voelt het schuren. De vraag is niet of het gezegd wordt. De vraag is: maak je het van jou?
Soms helpt het om even te pauzeren en te voelen of dit echt van jou is, of dat je iets draagt wat niet bij je hoort.
Niet alles wat je raakt, hoef je te dragen.
Terug naar jezelf
Je kunt iemand horen zonder jezelf te verliezen. Je kunt feedback ontvangen zonder jezelf kleiner te maken. Je kunt een mindere dag hebben zonder daar een verhaal over te bouwen.
Dat vraagt oefening en zachtheid. En soms iemand die even met je meekijkt.
Want wat je niet van jezelf maakt, hoef je ook niet op te lossen.
En dat geeft ruimte. Om te spelen, te bewegen en jezelf te blijven.
